წიგნში მოცემულია სამცხის რეგიონის სამი ადმინისტრაციული რაიონის ტერიტორიაზე განლაგებული ეკლესია-მონასტრებისა და ბუნების ძეგლების ადგილმდებარეობა, აღწერა და მოკლე ისტორიული მიმოხილვა. მასალები შეგროვილ იქნა როგორც ადგილზე, ისე ლიტერატურულ და ისტორიულ წყაროებში. თითქმის ყველა სურათი გადაღებულია ავტორის მიერ ექსპედიციების (1985-1990 წწ.) და სტუდენტთა საველე პრაქტიკის დროს (2009-2010 წწ.). თითოეული ძეგლი შერჩეული და დალაგებულია ისე, რომ სამცხეში გზათმიმავალმა მოგზაურმა თავისუფლად შეძლოს აქ მოცემულ ყველა ძეგლთან მისვლა. ნაშრომს თან ახლავს სამცხის სქემატური რუკა.